قهوه چیست و چگونه از دانه به فنجان می‌رسد؟

گیاه قهوه (Coffea) درخت یا درختچه‌ای همیشه‌سبز از تیره ربیاسیون (Rubiaceae) است که در کمربند استوایی، بین مدار ۲۵ درجه شمالی و ۳۰ درجه جنوبی، رشد می‌کند. گیاه پس از سه تا چهار سال به بار می‌نشیند و گیلاس‌های قرمز یا بنفش تولید می‌کند که هر کدام دو دانه قهوه درون خود دارند. دو گونه اصلی عربیکا (Coffea arabica) و روبوستا (Coffea canephora) بیش از ۹۹ درصد تولید جهانی را تشکیل می‌دهند.

مسیر دانه به فنجان شامل شش مرحله اصلی است:

1. برداشت: گیلاس‌های قهوه در بلوغ (قرمز یا بنفش) دستی یا ماشینی چیده می‌شوند.
2. فرآوری: شسته، طبیعی یا عسلی — هرکدام طعم متفاوتی می‌سازد.
3. خشک‌کردن: دانه‌ها تا رطوبت ۱۰ تا ۱۲ درصد خشک می‌شوند.
4. رست: در دمای ۱۸۰ تا ۲۴۰ درجه سانتی‌گراد، رنگ دانه از سبز به قهوه‌ای تبدیل می‌شود.
5. آسیاب: دانه رست‌شده به درجه مناسب روش دم‌آوری آسیاب می‌شود.
6. دم‌آوری: قهوه آسیاب‌شده با آب گرم ترکیب و فنجان نهایی ساخته می‌شود.

هر مرحله از این مسیر تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای روی طعم نهایی فنجان دارد. خاستگاه و ارتفاع کشت اسیدیته و پیچیدگی را تعیین می‌کنند، فرآوری نت‌های میوه‌ای یا تمیزی را می‌سازد، رست رنگ و بازه طعمی را شکل می‌دهد و آسیاب و دم‌آوری تعادل استخراج را کنترل می‌کنند. به همین دلیل قهوه‌های تخصصی تاریخ رست، خاستگاه و فرآوری را روی بسته‌بندی ذکر می‌کنند تا مصرف‌کننده بداند چه چیزی می‌نوشد.