تاریخچه دستگاه اسپرسو: از ۱۹۰۱ تا امروز
تاریخچه دستگاه اسپرسو: از اختراع لوگی بِتزرا در ۱۹۰۱ تا ماشینهای پرمولتیبویلر امروزی. چه تحولاتی اسپرسوی مدرن را ساختند.
خلاصه سریع
نخستین دستگاه اسپرسو در ۱۹۰۱ توسط لوگی بِتزرا در میلان اختراع شد و از بخار با فشار ۱.۵ بار استفاده میکرد. در ۱۹۰۵، دسیدِریو پاولونی حقوق اختراع را خرید و دستگاه را تجاریسازی کرد. در ۱۹۴۸، آرنستو والنته دستگاه لِوا را معرفی کرد که با فنر دست فشار ۸ تا ۱۰ بار میساخت. در ۱۹۶۱، فاآِمِه ماشین پمپی را عرضه کرد که با پمپ چرخشی فشار ۹ بار پایدار میداد و پایهی اسپرسوی مدرن شد.
نخستین دستگاه اسپرسو چه بود و چه سالی ساخته شد؟
نخستین دستگاه اسپرسو در سال ۱۹۰۱ توسط لوگی بِتزرا در میلان ایتالیا اختراع شد. دستگاه بِتزرا از بخار و آب داغ با فشار ۱.۵ بار استفاده میکرد و قهوهای سریع و غلیظ میساخت که نام «espresso» (سریع) به آن داده شد. در ۱۹۰۵، دسیدِریو پاولونی حقوق اختراع بِتزرا را خرید و شرکت «La Pavoni» را تأسیس کرد و اسپرسو را به کافههای ایتالیا معرفی کرد. ماشینهای پاولونی تا ۱۹۴۰بازار را در دست داشتند بازار بودند اما فشار پایین ۱.۵ بار طعم اسپرسوی امروزی را نمیداد.
دستگاههای لِوا و پمپی چه انقلابی در اسپرسو ایجاد کردند؟
در ۱۹۴۸، آرنستو والنته دستگاه لِوا (lever) را معرفی کرد؛ باریستا با فشار دست یک اهرم، فشار ۸ تا ۱۰ بار ایجاد میکرد و شاتی با کرمای پایدار میساخت. این ماشین پایهی اسپرسوی مدرن بود. در ۱۹۶۱، شرکت فاآِمِه (Faema) ماشین E61 را عرضه کرد که با پمپ چرخشی فشار ۹ بار پایدار میداد و نیاز به فشار دست را حذف کرد. E61 همچنین نخستین ماشین با بویلر اچایاِکس (heat exchanger) بود که اجازه میداد همزمان اسپرسو و بخار شیر تولید شود.
| سال | مخترع یا شرکت | نوآوری | فشار |
|---|---|---|---|
| ۱۹۰۱ | لوگی بِتزرا | نخستین ماشین بخار-آب | ۱.۵ بار |
| ۱۹۰۵ | دسیدِریو پاولونی | تجاریسازی | ۱.۵ بار |
| ۱۹۴۸ | آرنستو والنته | دستگاه لِوا (اهرم) | ۸ تا ۱۰ بار |
| ۱۹۶۱ | Faema | E61 با پمپ چرخشی | ۹ بار پایدار |
| ۱۹۹۰ | La Marzocco | دو بویلر جدا | ۹ بار |
| ۲۰۰۰ | Slayer / Synesso | پمپ قابل تنظیم | ۹ بار |
دستگاههای اسپرسوی امروزی چه ویژگیهایی دارند؟
دستگاههای اسپرسوی امروزی به چند دستهی اصلی تقسیم میشوند: ماشینهای تکبویلر، هیتاِکسچنجر (HX) و دو بویلر (dual boiler). ماشینهای دو بویلر اجازه میدهند دمای استخراج و بخار شیر جدا کنترل شوند و برای کافههای پرترافیک ایدهآل هستند. ماشینهای مدرن مانند La Marzocco Linea PB، Slayer و Synesso دارای پمپهای قابلتنظیم، کنترل دمای پیشرفته و نمایشگرهای دیجیتال هستند. در سالهای اخیر، ماشینهای پرمولتیبویلر با کنترل گروههای جداگانه نیز ظاهر شدهاند که اجازه میدهند هر گروه دمای متفاوتی داشته باشد.
- دو بویلر: دمای استخراج و بخار جدا برای پایداری بالا.
- پمپ چرخشی: فشار ۹ بار پایدار و بیصدا.
- PID: کنترل دمای دقیق تا ۰.۱ درجه.
- پریاینفوشن: خیساندن قهوه قبل از فشار کامل برای استخراج یکنواخت.
- گروههای جدا: دمای متفاوت برای هر خاستگاه.
دستگاههای اسپرسوی خانگی چه تحولی داشتهاند؟
در دههی ۱۹۸۰، شرکتهایی مانند Gaggia و Rancilio دستگاههای اسپرسوی خانگی را عرضه کردند. در ۱۹۹۱، Gaggia Baby نخستین ماشین خانگی با پمپ چرخشی بود و اسپرسوی واقعی را به خانهها آورد. در ۲۰۰۰، Rancilio Silvia بهعنوان ماشین محبوب کافهداران خانگی شناخته شد. در سالهای اخیر، دستگاههایی مانند ECM Mechanika، Lelit Bianca و Decent DE1 با کنترل دقیق فشار و دما، امکان اسپرسوی کافهمانند را به خانه آوردهاند. دستگاههای کپسولی مانند Nespresso نیز با راحتی بالا، قشر جدیدی از مصرفکنندگان اسپرسو را ایجاد کردهاند.
منابع
- The History of the Espresso MachineSmithsonian Magazine — https://www.smithsonianmag.com
- Faema E61: The Machine That Changed EspressoPerfect Daily Grind — https://perfectdailygrind.com
- Espresso Machine TechnologyLa Marzocco Home — https://home.lamarzocco.com