قهوه پس از انقلاب: از قهوه‌خانه تا کافه موجسوم
قهه پس از انقلاب ۱۳۵۷: از محدودیتهای اولیه تا بازگشت کافهها در دههی هفتاد و گسترش کافههای موجسوم با قهوهی تخصصی و اسپرسوی هنری در تهران و شهرهای ایران.
خلاصه سریع
پس از انقلاب ۱۳۵۷، فرهنگ قهوهنوشی ایران تحولات بزرگی را تجربه کرد. در دههی شصت، کافهها با محدودیتهای فرهنگی مواجه شدند اما در دههی هفتاد، با گسترش فرهنگ دانشجویی و روشنفکری، کافههای تهران و شهرهای بزرگ بازگشتند. از دههی نود، کافههای موجسوم با تمرکز بر قهوهی تخصصی و اسپرسوی هنری در تهران و دیگر شهرها گسترش یافتند و قهوهنوشی به فرهنگ جوانان ایرانی تبدیل شد.
قهه پس از انقلاب چه تحولی یافت؟
پس از انقلاب ۱۳۵۷، فرهنگ قهوهنوشی ایران با محدودیتهای فرهنگی مواجه شد. بسیاری از کافههای دورهی پهلوی بسته شدند یا به قهوهخانههای سنتی تبدیل شدند. در دههی شصت، با گسترش فرهنگ مذهبی، قهوهخانههای سنتی جای کافههای مدرن را گرفتند و قهوهی ترک و قهوهی فرنگی سرو میکردند. با این حال، سنت قهوهنوشی در خانهها و محافل خصوصی ادامه یافت.
بازگشت کافهها در دههی هفتاد چگونه بود؟
در دههی هفتاد، با گسترش فرهنگ دانشجویی و روشنفکری، کافههای تهران و شهرهای بزرگ بازگشتند. کافههای جدید در محلههای ولنجک، الهیه و فرشتهی تهران باز شدند و نوشیدنیهای اروپایی مانند اسپرسو، کاپوچینو و لاته را سرو میکردند. این کافهها به مرکز اجتماع جوانان، دانشجویان و روشنفکران تبدیل شدند و نقش مهمی در شکل‌گیری فرهنگ شهری نوین ایران ایفا کردند.
| دهه | تعداد کافه در تهران | نوع قهوه | مرکز اجتماع |
|---|---|---|---|
| ۱۳۷۰ | کمتر از ۵۰ | ترک، فرنگی | سنتی |
| ۱۳۸۰ | حدود ۲۰۰ | اسپرسو، کاپوچینو | دانشجویی |
| ۱۳۹۰ | بیش از ۵۰۰ | تخصصی، موجسوم | جوانان |
| ۱۴۰۰ | بیش از ۲۰۰۰ | موجسوم، ویژه | متخصصان |
کافههای موجسوم در ایران چه ویژگیهایی دارند؟
کافههای موجسوم در ایران از دههی نود به بعد گسترش یافتند. این کافهها بر قهوهی تخصصی، تکخاستگاه و روشهای دقیق دمآوری مانند V60، کمکس و آئروپرس تمرکز دارند و قهوه را بهعنوان یک هنر و علم میبینند. کافههای موجسوم با آموزش کاپتستینگ، معرفی واریتهها و خاستگاهها و دمآوری هنری، فرهنگ قهوهنوشی ایرانی را به سطح جدیدی منتقل کردهاند.
- تمرکز بر قهوهی تخصصی و تکخاستگاه.
- آموزش کاپتستینگ و معرفی واریتهها و خاستگاهها.
- دمآوری دقیق با V60، کمکس، آئروپرس و کلدبرو.
- استفاده از قهوهی تازهرست و بستهبندی با تکطرفه.
- ترکیب سنت قهوهنوشی ایرانی با موجسوم جهانی.
منابع
- Coffee Culture in Post-Revolution IranIranian Studies Journal — https://www.tandfonline.com/journals/rist
- Third-Wave Coffee in Tehran: A Cultural HistoryCambridge University Press — https://www.cambridge.org