کراک اول و کراک دوم: مرز بین رستها
کراک اول و کراک دوم: دما، زمان، علت فیزیکی، تفاوتهای رست قبل و بعد از هر کراک و چرا کراک دوم مرز رستهای تیره است.
خلاصه سریع
کراک اول در حدود ۱۹۰ درجه سانتیگراد رخ میدهد و نشانهی شروع رست قابلنوشیدن است؛ بخار آب و CO₂ درون دانه فشار بالا میسازند و ساختار دانه را با صدای پاپکن میشکنند. کراک دوم در حدود ۲۲۴ درجه رخ میدهد و نشانهی شروع رست تیره است؛ در این مرحله روغنها به سطح میآیند، دیوارههای سلولی میشکنند و طعم سوخته و بدنهی سنگین پدید میآید. رستهای روشن بین دو کراک متوقف میشوند.
کراک اول چیست و چه اتفاقی در دانه میافتد؟
کراک اول در حدود ۱۹۰ درجه سانتیگراد رخ میدهد؛ بخار آب و CO₂ که درون دانه تجمع کرده، فشار بالا میسازند و ساختار سلولی دانه را با صدای «پاپ» شبیه پاپکورن میشکنند. کراک اول نقطهی شروع رست قابلنوشیدن است؛ قبل از آن قهوه نوشیدنی نیست و طعم سبز، علفی و چوبی دارد. پس از کراک اول، دانه حجمش دو برابر و وزنش ۴ تا ۵ درصد (آب و CO₂) کمتر میشود.
کراک دوم چیست و چه تفاوتی با کراک اول دارد؟
کراک دوم در حدود ۲۲۴ درجه رخ میدهد و نشانهی شروع رست تیره است؛ این بار دلیل صدا، شکستن دیوارههای سلولی و خروج روغنها به سطح دانه است. صدای کراک دوم ملایمتر و شبیه صدای جرقهی آرام است. پس از کراک دوم، دانه رنگ قهوهای تیره تا سیاه میشود، روغنها به سطح میآیند، طعم سوخته، تلخ و خاکی غالب میشود و واریتهای نواخته از بین میرود.
| ویژگی | کراک اول | کراک دوم |
|---|---|---|
| دمای رخداد | حدود ۱۹۰ درجه | حدود ۲۲۴ درجه |
| علت صدا | بخار آب و CO₂ | شکستن دیوارههای سلولی |
| صدای صدا | بلند و شفاف (پاپکورن) | ملایم و جرقهای |
| تأثیر طعم | شروع رست قابلنوشیدن | شروع رست تیره و سوخته |
| روغن روی سطح | خیر | بله، پس از چند ثانیه |
سطوح رست چطور بر اساس کراکها دستهبندی میشوند؟
رستهای روشن (Light) قبل یا بلافاصله پس از کراک اول متوقف میشوند و اسیدیته، عطر و طعم خاستگاه را حفظ میکنند. رستهای متوسط (Medium) بین دو کراک متوقف میشوند و تعادل بین اسیدیته، بدنه و شیرینی میسازند. رستهای تیره (Dark) در اواسط یا پس از کراک دوم متوقف میشوند و طعم سوخته، بدنهی سنگین و کremای پایدار دارند. مرز رستها دقیقاً با موقعیت متوقفکردن نسبت به کراکها تعریف میشود.
چطور زمان توقف رست را بر اساس کراک تعیین کنیم؟
برای رست روشن، رست را در اولین ثانیهی کراک اول یا ۳۰ ثانیه پس از آن متوقف کنید. برای رست متوسط، رست را ۱ تا ۲ دقیقه پس از پایان کراک اول متوقف کنید. برای رست تیره، رست را در ۱۵ تا ۳۰ ثانیه پس از شروع کراک دوم متوقف کنید. برای رست خیلی تیره (French/Italian)، رست را در ۶۰ ثانیه پس از شروع کراک دوم متوقف کنید. زمان توقف باید با گوش دادن به صدای کراک و مشاهدهی رنگ دانه تنظیم شود.
منابع
- First Crack and Second Crack in Coffee RoastingRoast Magazine — https://www.roastmagazine.com
- Coffee Roasting StagesSCA Handbook — https://sca.coffee
- The Coffee Roaster's CompanionScott Rao — https://scottrao.com